Switch to English version

Tivoli Gröna Lund

Stockholm, Zweden

“Pretpark van wereldformaat op zakformaat”

Zweden is al jaren een hotspot voor achtbaanliefhebbers. Het land heeft geen enorm aantal pretparken, maar de kwaliteit ligt hoog en je bent hier bovendien aan het goeie adres voor een portie Scandinavische gastvrijheid. Zweden biedt de natuurlijke schoonheid van Kolmårdens Djurpark, de legendarische thrills van Liseberg en… het ultra-compacte vermaak van Tivoli Gröna Lund. Je vindt dit park op Djurgården, een van de vele eilanden van Stockholm. Djurgården is zo’n beetje het ultieme adres wanneer je zoekt naar cultuur en vermaak. In dit groene stadsdistrict ligt de focus immers op musea, vrije tijd en plezier op coastertracks. Het mag duidelijk zijn: dat laatste puntje krijgt vandaag m’n specifieke aandacht.

Tivoli Gröna Lund is een van de meest fotogenieke pretparken ter wereld. De skyline van dit park is prominent aanwezig en je kan de achtbanen haast vanuit elke hoek van de stad bewonderen. De ideale plek voor foto’s is in mijn ogen Kastellholmen, waar je jezelf op een boogscheut van alle actie bevindt. Na onze lunch maken we dus een kleine omweg langs dit rustgevende eilandje, waarna we een van de vele ferry’s richting Gröna Lund nemen. Een kleine vaartocht onder een stralende zomerzon is overigens helemaal geen straf. En als we vervolgens ons pretparkbezoek mogen starten met Gröna Lunds spectaculairste rollercoaster, maak je ons al helemaal blij.

ACHTBANEN

Toen ik Gröna Lund in 2010 voor het eerst bezocht, dacht ik dat het park helemaal volgebouwd was. Ik vergiste me. Een jaar later presenteerde Gröna Lund een gloednieuwe houten achtbaan en die werd creatief tussen alle bestaande attracties gepropt. Na de komst van Twister was ik er opnieuw van overtuigd dat er helemaal niks meer bij kon. Maar nogmaals bewees Gröna Lund het tegendeel, want ook voor een in 2021 geopende B&M Inverted Coaster moest geen enkele andere rollercoaster wijken. De bouw van Monster kostte naar verluidt een slordige 44 miljoen euro. Dat is een waanzinnig bedrag, maar hierdoor kan Gröna Lund wel eindelijk met een echte thrill-achtbaan pronken. De ervaring start in een (verrassend ruim) ondergronds station, van waaruit we 34 meter omhoog getakeld te worden. Na de lifthill volgt een steengoede first drop, die me enigszins aan OzIris herinnert. Vooral backseat word je letterlijk door de bocht gesleurd, met heftige g-krachten tot gevolg. De rest van de lay-out bewaart de snelheid, de soepelheid is lovenswaardig en er werden een aantal fabuleuze near-misses in verwerkt. Toch moet ik toegeven dat Monster niet bij de wereldtop hoort. De drie inversies voelen allen gelijkaardig aan en de power van vele soortgenoten wordt niet geëvenaard. Begrijp me niet verkeerd… Monster is een steengoede achtbaan en ik vind het fantastisch hoe de hele parkinfrastructuur aangepast werd om deze nieuwigheid te ontvangen, maar het absolute wow-effect blijft uit.

Een beetje verderop staat misschien wel de vreemdste achtbaan van Zweden. Gröna Lund beseft dat zelf ook en noemde het ding toepasselijk Insane. Deze ZacSpin van Intamin ziet er erg imposant uit, maar de ritervaring viel me tijdens de vorige bezoeken eigenlijk altijd tegen. Hoewel het een behoorlijk sensationele ride is, beschouw ik het beperkte comfort en de ultrakorte ritduur als nadelen. Het grote publiek lijkt er eenzelfde mening op na te houden, want dit blijkt de enige achtbaan waar vandaag geen noemenswaardige wachttijden ontstaan. Als er één attractie uit het park verwijderd mag worden, is het wat mij betreft deze.

Een attractie die Gröna Lund wat mij betreft nóóit had mogen verlaten, is Jetline. Sinds 1988 konden bezoekers genieten van dit pareltje, dat ontstaan was uit een samenwerking tussen Zierer en het legendarische Schwarzkopf. Het was een schitterende achtbaan waarbij de intensiteit, de soepelheid en de bizar hoge capaciteit me positief opvielen. Helaas ben ik genoodzaakt om de voorgaande zinnen in de verleden tijd te typen, want na een tragisch ongeval in 2023 werd Jetline ontmanteld. Bezoekers worden sindsdien geconfronteerd met een enorme bouwput middenin het park. Op de voormalige locatie van Jetline verschijnt er in 2027 een interactieve darkride en op het dak daarvan sleutelt men aan een gloednieuwe rollercoaster van Gerstlauer. Een onprettig neveneffect daarvan is het feit dat we ook Vilda Musen moeten missen. Deze familieachtbaan was deels verweven met Jetline, dus het is volkomen begrijpelijk dat de huidige werken invloed hebben op deze ride. Geen nood: Vilda Musen (Wilde Muis) maakt binnen afzienbare tijd z’n comeback als Vildare Musen (Wildere Muis).

Gröna Lund heeft, zoals gezegd, een prachtige locatie aan het water. Een attractie die daar optimaal gebruik van weet te maken, is Twister. Deze wooden coaster scheurt langs de waterlijn en wordt geflankeerd door een oogstrelende wandelboulevard. De visuele punten haalt Twister dus gemakkelijk binnen, maar is de ritervaring even goed? Hij is immers maar 15 meter hoog en de lengte van 470 meter is evenmin indrukwekkend. Een makke familieachtbaan is dit echter niet. Twister scheurt razendsnel over de tracks, de airtime is intens en er zit behoorlijk wat bruut bochtenwerk in. Hoewel de statistieken iets anders doen vermoeden, kan Twister zich met de betere woodies van Europa meten. Ik vind het alleszins een topper en het blijft bewonderenswaardig dat men deze ride op een piepkleine locatie kon proppen.

Wanneer je een all-in attractieticket koopt, geeft Gröna Lund daarbij twee Jetpasses cadeau. Dit is het lokale alternatief voor de FastPass, dat bij de meeste topattracties versnelde toegang garandeert. Tijdens de online aankoop van je ticket kan je alvast uitkiezen welke attracties en welke tijden het beste uitkomen. Wij opteren voor Jetpasses bij Twister en Kvasten. Deze familieachtbaan heeft vaak de langste rijen van het hele park en dat is vandaag niet anders. Zelfs met een voorkruipkaart staan we al gauw 25 minuten te wachten, maar ons geduld wordt beloond. Kvasten is een prima inverted coaster waarbij de soepelheid, de afwisselende lay-out en dat oogstrelend mooie stationsgebouw het vermelden waard zijn. Een tweede trein zou geen overbodige luxe zijn om de capaciteit op te krikken, maar dat is met de huidige infrastructuur helaas onmogelijk.

Het lijstje achtbanen wordt afgerond door Tuff-Tuff Tåget (een door bloemen omgeven Mini Mouse van Zamperla) en Nyckelpigan, een Tivoli Small-model van Zierer. Beide coasters liggen in het oostelijke parkdeel van Gröna Lund, waar voornamelijk kinderattracties te vinden zijn.

DARKRIDES

Het wordt vandaag een aangename 23 graden in Stockholm. Dat is geschikt weer voor een waterattractie, maar dat heeft het park op dit moment helaas niet… tenzij je Kärlekstunneln als dusdanig wil definiëren. Dit is een soort darkride waar je met miniatuur-boomstammetjes doorheen vaart. Boeiend is het ding niet, want de meeste scènes lijken gesponsord door Blokker. Indien je echter wat privétijd wil met je partner, is deze Tunnel of Love misschien wel de moeite waard. Je moet dan wel even zoeken, want de attractie is zo kleinschalig dat je er snel overheen kijkt. Blå Tåget is een stuk opvallender, en dat vind ik ook honderd procent terecht. Deze attractie levert een moderne kijk op de ouderwetse spooktrein, net zoals Transdémonium in Parc Astérix dat ooit deed. Blå Tåget bevat een heleboel geslaagde schrikeffecten en hij duurt ook langer dan ik verwachtte. De ultieme thematische ervaring is het niet, maar eigenlijk vond ik deze darkride heus wel de moeite waard. Verwar dit spookhuis echter niet met de nabijgelegen House of Nightmares, een maze met live acteurs.

ANDERE ATTRACTIES

Plaats is kostbaar in Gröna Lund. Men opteert dus graag voor flatrides met een zo klein mogelijke voetafdruk. Het park heeft onder andere een Super Swing van RES Rides, een kettingcarrousel en een octopusmolen met een wel erg aantrekkelijke ligging. Een van de beste thrillrides van het hele park is echter Pop-Expressen, de Break Dance. Je kent dit attractietype ongetwijfeld van de kermis, waar het vaak een soort openluchtdiscotheek met pompende dancebeats is. Helaas zijn pretparkversies vaak het tegenovergestelde: het ritprogramma is meestal mak en show wordt er bijna nooit gegeven. Gröna Lund wil met Pop-Expressen echter bewijzen dat je deze sfeervolle kermisride heus wel naar een pretparkversie kan vertalen. Plaats die Break Dance gewoon in een donker halletje, hang er enkele discospots in en draai tijdens elke rit een hedendaags popnummer. Zo wordt die saaie invulattractie plots een topper waar de Zweedse jeugd met plezier twintig minuten voor aanschuift. Sfeer… zowel voor inzittenden als voor de toeschouwers. (Belangrijk: Pop Expressen is tijdens het seizoen 2026 helaas gesloten)

Je kan Gröna Lund bijna vanuit heel Stockholm zien liggen. Dat is vooral te danken aan het opvallend uitgebreide assortiment aan torenattracties. Want tja, als we niet in de breedte kunnen bouwen, gaan we toch gewoon het Zweedse luchtruim in? Gröna Lund is de trotse eigenaar van maar liefst vier torens: Katapulten, Fritt Fall, Eclipse en Ikaros. De eerste twee uit dit rijtje sla ik met plezier over. Het gaat respectievelijk over een S&S Space Shot en een Intamin freefall, geen must-do’s voor mij. Eclipse is daarentegen wel een topper binnen het aanbod van Gröna Lund. Deze Star Flyer is ruim 120 meter hoog en ziet er erg imposant uit. Ook de ritervaring kan tellen: hoewel dit zeker niet de grootste thrill is, trakteert Eclipse me wel op het ultieme uitzicht. Wanneer je plaats neemt in deze reusachtige zweefmolen, zijn de views op Stockholm en Gröna Lund fantastisch.

Als we de Tower of Terrors van deze planeet buiten beschouwing laten, stap ik nooit met volle goesting in een vrijevaltoren. Daar komt vandaag echter verandering in. Sterker nog: ik ben dolblij om terug voor Ikaros te staan. Toen ik deze ride in 2018 voor het eerst deed, werd het op slag een van m’n favorieten binnen Gröna Lund. De vrije val voelt immers net zoals een B&M Dive Machine, wat honderd procent positief bedoeld is. Ik weet niet hoe het komt, maar in deze ‘hangende’ positie vind ik een free fall gewoonweg tien keer leuker dan op een klassiek zitje. Als het zo fantastisch aanvoelt om je vleugels te verbranden aan de zon, was die Ikaros z’n leven heus zo slecht nog niet.

Een tussenstop bij het Lustiga Huset mag niet ontbreken wanneer je Gröna Lund bezoekt. Zelfs als je zo’n fun houses doorgaans maar niks vindt, zal je merken dat deze versie erg uitgebreid is. De meeste bezoekers lijken er zo over te denken, want de wachtrij voor het Lustiga Huset is doorgaans best pittig. Wanneer je liever niet aanschuift voor deze attractie vol visuele illusies en vreemde gewaarwordingen, kan je jezelf gelukkig ook gewoon op een bankje bij de ingang neervlijen. Het uitzicht op de bewegende trap is van daaruit immers heel vermakelijk; ongelooflijk welke waanzinnige capriolen sommige gasten hier uitvoeren.

EEN BEZOEK WAARD?

Ik weet niet wat het is, maar Gröna Lund geeft me telkens weer een warm gevoel. Dit stadspretpark is lachwekkend klein als je over oppervlakte praat, maar wel groots wanneer het over beleving gaat. Het is een kraaknette plek, de locatie is fantastisch, het personeel is (geheel naar Scandinavische gewoonte) erg lief en de horeca scoort prima. Elk aspect van Gröna Lund werd met zoveel liefde geperfectioneerd dat je hier als bezoeker een regelrechte topervaring voorgeschoteld krijgt. Bovendien bouwt Gröna Lund letterlijk de ene topattractie naast, over en onder de andere. Je bent hier dus aan het goeie adres voor een volmaakt dagje pretparkplezier. Ik voeg er wel meteen even aan toe dat 2026 niet het allerbeste jaar in de geschiedenis van Gröna Lund is. Vilda Musen en Pop Expressen worden tijdelijk gemist, terwijl de twee vervangers van Jetline zich nog in de ruwbouwfase bevinden. Ik kijk ernaar uit om in de nabije toekomst opnieuw een volwaardig attractieaanbod aan te treffen.

Wat is jouw favoriete stadspretpark in Scandinavië? Heb jij Jetline aan je coaster-counter kunnen toevoegen voor hij definitief sloot? En ben jij ook zo onder de indruk van de compacte bouwstijl die Gröna Lund toepast? Laat gerust een berichtje achter in het onderstaande invulveld.

Dit artikel weerspiegelt mijn persoonlijke mening over Tivoli Gröna Lund, gebaseerd op een bezoek in augustus 2026.