Tivoli Gröna Lund

In Zweden staan er achtbanen die zeven inversies, twee lanceringen en even veel airtime-heuvels bevatten…

DSC05530

… je bent hier aan het goede adres voor een ritje op Europa’s eerste RMC…

DSC05338

… en de coaster-dichtheid ligt op sommige plekken opvallend hoog.

DSC05673

’t Is dus geen wonder dat Zweden al jaren een hotspot is voor achtbaanliefhebbers. Het land heeft geen enorm aantal pretparken, maar de kwaliteit ligt doorgaans hoog en je bent hier bovendien aan het goeie adres voor een portie Scandinavische gastvrijheid. Zweden mag zich daarom m’n favoriete Europese bestemming noemen en ik probeer er om de zoveel jaar heen te reizen. Ook in 2018 opteren we voor een dubbele citytrip naar Stockholm en Göteborg, inclusief een bezoek aan de lokale pretparken en het grootste Scandinavische dierenpark. Die reis begint in de Zweedse hoofdstad, waar de skyline van Tivoli Gröna Lund altijd weer m’n aandacht trekt. Je vindt dit park op Djurgården, een van de vele eilanden van Stockholm. Djurgården is zo’n beetje het ultieme adres wanneer je zoekt naar cultuur en vermaak. In dit groene stadsdistrict ligt de focus immers op musea, vrije tijd en plezier op coastertracks. Het mag duidelijk zijn: dat laatste puntje krijgt vandaag m’n specifieke aandacht.

DSC05706

Gröna Lund is geen gigantisch pretpark en da’s misschien wel het understatement van het jaar. Reeds van op de ferryboot zien we hoe achtbanen hier als een ingewikkelde puzzel in elkaar passen en dat men zelfs piertjes en pontons gebruikt om attracties op te bouwen. Herinnert iemand zich Micro Park uit Rollercoaster Tycoon nog? Het zou me niet verbazen als kandidaat-ontwerpers van Gröna Lund dit scenario moeten uitspelen tijdens hun sollicitatiegesprek. Benut elke vierkante centimeter en zet attracties bij voorkeur op de zolderkamer, zodat er beneden nog een restaurant of een souvenirwinkel bij kan. Creativiteit is de sleutel, pretparkperfectie op zakformaat is het resultaat.

DSC05145DSC05236DSC05261

Wanneer je een bezoek aan Gröna Lund plant, wil ik aanraden om de ferry te nemen. Het uitzicht tijdens de overzet is fantastisch en bovendien zet die boot je letterlijk naast het park af. Wanneer we aanmeren, belanden we dus haast automatisch in de rij voor de kassa’s en ook de toegangspoorten liggen binnen handbereik. Hou er rekening mee dat Gröna Lund in Scandinavië ligt en goedkoop is een pretparkbezoek hier hoegenaamd niet. Je betaalt nauwelijks 12 euro om binnen te geraken, maar voor een full-option pakket inclusief alle rides stijgt de prijs naar zowat 50 euro. Gelukkig blijft het park tot elf uur vanavond geopend, dus die dure ride pass moet/zal absoluut renderen.

DSC05149DSC05155

Het is ongeveer halfelf ’s ochtends wanneer we door de poorten wandelen en op dat moment is enkel het kindergedeelte van Gröna Lund open. Dat klinkt saai wanneer je hier voor de thrills bent, maar het staat me toe om m’n coaster-bingo veilig te stellen. Gröna Lund telt twee kinderachtbanen, waarvan ik de keverbaan Nyckelpigan tijdens een vorig bezoek al mocht aanduiden. Z’n broertje Tuff-Tuff Tåget sloeg ik omwille van de lange wachttijden (lees: schaamte om aan te sluiten in een rij van honderd kleuters) echter altijd over. Tot vandaag, dan toch. Vroeg in de ochtend staat er helemaal niemand, waardoor het schaamtegevoel een beetje minder wrang wordt. Tuff-Tuff Tåget trakteert me vervolgens op waanzinnige topsnelheden (8 kilometer per uur, om precies te zijn), duizelingwekkende hoogtes (tweeënhalve meter, als ik RCDB mag geloven) en het laatste vinkje dat nog op m’n Gröna Lund-achtbaanteller ontbrak. Daar doen we het voor.

DSC05150DSC05152DSC05156

Draaiende koffiekopjes, vliegende olifanten en een vrijevaltoren in miniatuur; veel spannender wordt het attractieaanbod in dit gedeelte niet. Gelukkig is het al vlug elf uur, het moment waarop alle andere attracties hun poorten openen. Omdat ik tijdens vorige bezoeken leerde dat er vooral bij Kvasten lange wachttijden ontstaan, is deze Vekoma familieachtbaan onze eerste prioriteit vanochtend. Het probleem van Kvasten is vooral de capaciteit, die behoorlijk laag ligt. Amper één trein van twintig passagiers moet hier de klus klaren, terwijl het ding erg populair is. Dat is overigens terecht: Kvasten is een prima inverted coaster waarbij de soepelheid, de afwisselende lay-out en dat oogstrelend mooie stationsgebouw het vermelden waard zijn. Iedereen van 8 tot 88 jaar wil dus een ritje maken, waardoor een tweede trein heus geen overbodige luxe zou zijn. Helaas is dat met de huidige infrastructuur niet mogelijk, dus je houdt bij Kvasten maar beter rekening met aanzienlijke rijen. Of je komt gewoon ’s ochtends vroeg of laat op de avond.

DSC05167DSC05170DSC05199

Kvasten is leuk, maar buitengewoon sensationeel is ie niet. Meer thrill vinden we echter vlakbij, want Twister ligt om de hoek. Deze wooden coaster scheurt langs de waterlijn en wordt geflankeerd door een oogstrelend mooie wandelboulevard. De visuele punten haalt Twister dus ongetwijfeld binnen, maar is de ritervaring even goed? Hij is immers maar 15 meter hoog en de lengte van 470 meter is evenmin indrukwekkend. Je zou dus een makke familieachtbaan verwachten, maar niets is minder waar. Twister scheurt razendsnel over de tracks, de airtime is intens en er zit behoorlijk wat bruut bochtenwerk in. Hoewel de statistieken iets anders doen vermoeden, kan Twister zich dus met de betere woodies van Europa meten. Ik vind het alleszins een knaller van formaat en de near-misses met andere rollercoasters maken dat plaatje zelfs nog volmaakter.

DSC05731DSC05162DSC05161DSC05165

Europa-Park pakte in 2012 uit met het feit dat Wodan maar liefst twee andere topattracties kruist. De mensen van Gröna Lund vonden dat wellicht hilarisch, want zoiets is hier de normaalste zaak van de wereld. Vanuit Twister mag je bijvoorbeeld high fives uitdelen aan de passagiers van de wilde muis, Kvasten en coasterklassieker Jetline. Bovendien werd Twister grotendeels op het dak van een darkride gebouwd, dus veel compacter kan je nauwelijks gaan. Die darkride gaat door het leven als Blå Tåget en ’t is een moderne kijk op de ouderwetse spooktrein. De attractie bevat een heleboel geslaagde schrikeffecten en hij duurt ook nog ‘ns verrassend lang. De ultieme thematische ervaring is het niet, maar eigenlijk vond ik Blå Tåget heus wel de moeite waard. Verwar dit spookhuis echter niet met de nabijgelegen horrormaze House of Nightmares, een betaalattractie waar m’n bange hartje op het laatste moment voor afhaakt.

DSC05206DSC05197DSC05171

Plaats is kostbaar in Gröna Lund. Men opteert dus graag voor flatrides met een zo klein mogelijke voetafdruk. Het park heeft onder andere een vliegend tapijt, een kettingcarrousel en een octopusmolen met een wel erg aantrekkelijke ligging. Een van de beste thrillrides van het hele park is echter Pop-Expressen, de Break Dance. Je kent dit attractietype ongetwijfeld van de kermis, waar het vaak een soort openluchtdiscotheek met pompende dancebeats is. Helaas zijn pretparkversies vaak het tegenovergestelde: het ritprogramma is meestal mak en show wordt er bijna nooit gegeven. Gröna Lund wil met Pop-Expressen echter bewijzen dat je deze sfeervolle kermisride heus wel naar een pretparkversie kan vertalen. Plaats die Break Dance gewoon in een donker halletje, hang er enkele discospots in en draai tijdens elke rit een hedendaags popnummer. Zo wordt die saaie invulattractie plots een topper waar de Zweedse jeugd met plezier twintig minuten voor aanschuift. Sfeer… zowel voor inzittenden als voor de toeschouwers.

DSC05242DSC05224

Je kan Gröna Lund bijna vanuit heel Stockholm zien liggen. Dat is vooral te danken aan het opvallend uitgebreide assortiment aan torenattracties. Want tja, als we niet in de breedte kunnen bouwen, gaan we toch gewoon het Zweedse luchtruim in? Gröna Lund is de trotse eigenaar van maar liefst vier torens: Katapulten, Fritt Fall, Eclipse en Ikaros. De eerste twee uit dit rijtje sla ik met plezier over. Het gaat respectievelijk over een S&S Space Shot en een Intamin freefall, beiden alles behalve m’n favoriete attractieconcepten. Eclipse is daarentegen wel een must-do binnen het aanbod van Gröna Lund. Deze Star Flyer is ruim 120 meter hoog en ziet er erg imposant uit. Ook de ritervaring kan tellen: hoewel dit zeker niet de grootste thrill is, trakteert Eclipse me wel op het ultieme uitzicht. Wanneer je plaats neemt in deze reusachtige zweefmolen, zijn de views op Stockholm en de achtbaanspaghetti van Gröna Lund niets minder dan volmaakt. Bovendien vormt de wind die door m’n haar waait een welgekomen verfrissing, want het wordt vandaag bijna 30 graden in Stockholm.

DSC05729DSC05245

Zulke hete zomerdagen zijn niet hetgeen je verwacht in Zweden. Ik heb Gröna Lund altijd al ’s zomers bezocht, maar zo’n tropische omstandigheden trof ik nooit eerder. De locals die we spreken, zijn duidelijk ook niet gewend aan lange periodes met warm weer. Het is dus niet verwonderlijk dat Gröna Lund geen waterattractie in de aanbieding heeft, tenzij je Kärlekstunneln zo wil definiëren. Dit is een soort darkride waar je met miniatuur-boomstammetjes doorheen vaart. Boeiend is het ding niet, want de meeste scènes lijken gesponsord door Blokker. Indien je echter wat privétijd wil met je partner, is deze Tunnel of Love misschien wel de moeite waard. Je moet dan wel even zoeken, want de attractie is zo kleinschalig dat je er snel overheen kijkt.

DSC05241DSC05225

Waterplezier is er vandaag helaas niet bij, tenzij we het angstzweed/angstzweet van Ikaros meetellen. Deze vorig jaar geopende free fall lijkt aanvankelijk nogal overbodig wanneer je bedenkt dat er reeds twee gelijkaardige attractietypes binnen het park staan. Gröna Lund rustte deze Ikaros echter uit met een behoorlijk imposant extraatje: net voor de vrije val begint, worden de zitjes 90 graden naar voren gekanteld. Je hangt dus met je gezicht naar beneden, iets wat er van op de grond vreselijk angstaanjagend uit ziet. Omwille van m’n onbestaande liefde voor zulke attracties zou je vermoeden dat ik er in een wijde boog omheen loop, maar het tegendeel is waar. Omdat Ikaros er zo bijzonder uit ziet, wil ik ‘m eigenlijk voor geen geld missen. Daarom stap ik vol goede moed (lees: knikkende knieën) de wachtruimte in, om nauwelijks twee minuten later al de beugel naar beneden te trekken. Wachttijden zijn er hier vandaag niet, wat volgens mij vooral aan de torenhoge instapdrempel ligt. Jammer eigenlijk, want het grote publiek weet niet wat ze missen! Nooit gedacht dat ik het zou zeggen, maar Ikaros wordt een van m’n favorieten binnen Gröna Lund. Reisgezelschap Phaedra besluit – weliswaar van op de grond – dat dit een soort grote Baron 1898 is, een vergelijking die eigenlijk erg dicht bij de realiteit staat. De vrije val op zich voelt immers net zoals een B&M dive machine, wat ik als een compliment beschouw. Ik weet niet hoe het komt, maar in deze positie is een free fall gewoonweg tien keer leuker dan op een klassiek zitje. Exact daarom zou ik vandaag maar liefst zes ritjes op Ikaros maken. Als het zo fantastisch aanvoelt om je vleugels te verbranden aan de zon, was die Ikaros z’n leven heus zo slecht nog niet.

DSC05218DSC05216DSC05209

Ikaros is een verslavende attractie, net zoals z’n buurman Jetline. In 1988 sloegen Zierer en Schwarzkopf de handen in elkaar en dit helderblauwe pareltje was het resultaat. Jetline vertoont gelijkenissen met die bekende Schwarzkopf-achtbanen op de Duitse kermis, inclusief een naar rechts draaiende lifthill en veel compact bochtenwerk. Toch is de ritervaring wel wat intenser dan die van pakweg Alpina Bahn. De eerste afdaling creëert veel snelheid en die wordt tijdens de hele rit vastgehouden. Het beste moment van Jetline zit trouwens vlak na de eerste remsectie. De trein duikt daar namelijk in een haast verticale bocht naar beneden, om daarna enkele intense helixes te bedwingen. Kortom… Jetline is een schitterende achtbaan waarbij de intensiteit, de soepelheid en de bizar hoge capaciteit me positief opvallen. Het enige minpuntje dat ik kan bedenken, is dan ook die rare vlaag van hete lucht in de afsluitende bocht. Dat is bij deze temperaturen echt geen noodzaak.

DSC05207DSC05178DSC05246DSC05250DSC05180

Wanneer de temperaturen zo hoog oplopen, worden pretparken vaak rustiger. Dat is een regel die in België en Nederland geldt, maar duidelijk ook in Zweden. Hoewel er een gezellige hoeveelheid volk in Gröna Lund is, blijven de wachtrijen vandaag opvallend kort. Bij Jetline kunnen we een hele dag gewoon instappen (toch blijft men met drie treinen bollen… complimenten!), de wachttijd van Twister komt niet hoger dan een kwartier en zelfs bij Vilda Musen verliezen we weinig tijd. Dat is bijzonder, want zulke Gerstlauer familieachtbanen zijn doorgaans niet gekend omwille van hun topcapaciteit. Ze zijn echter wel bekend omwille van het hoge fungehalte en dat is hier in Gröna Lund niet anders. Vilda Musen is immers een afwisselende coaster met veel onverwachte manoeuvres en krachtig bochtenwerk. Toch zijn het vooral de near-misses die deze baan zo sterk maken. Vilda Musen werd slim geïntegreerd in de (sowieso erg krappe) constructie van Jetline, waardoor je vaak rakelings langs zo’n Zierer-trein scheurt. De spectaculairste confrontatie is trouwens die met Katapulten: wanneer de timing mee zit, komen de passagiers van deze S&S toren wel erg dichtbij. Het zijn die extraatjes die Vilda Musen behoorlijk uniek maken.

DSC05177DSC05212DSC05190

Een tussenstop bij het Lustiga Huset mag niet ontbreken wanneer je Gröna Lund bezoekt. Zelfs als je zo’n fun houses doorgaans maar niks vindt, zal je opmerken dat deze versie veel uitgebreider is dan de meeste soortgenoten. De meeste bezoekers lijken er zo over te denken, want de wachtrij voor het Lustiga Huset is doorgaans best pittig. Wanneer je liever geen twintig minuten aanschuift voor deze attractie vol visuele illusies en vreemde gewaarwordingen, kan je jezelf gelukkig ook gewoon op een bankje bij de ingang neervleien. Het uitzicht op de bewegende trap is van daaruit immers heel vermakelijk; ongelooflijk welke waanzinnige capriolen sommige gasten hier uitvoeren.

DSC05219

Over gekke capriolen gesproken… naast Lustiga Huset staat misschien wel de vreemdste achtbaan van Europa. Gröna Lund beseft dat zelf ook en noemde het ding toepasselijk Insane. Deze ZacSpin van Intamin ziet er erg imposant uit, maar de ritervaring viel me tijdens de vorige bezoeken eigenlijk altijd tegen. Hoewel het een behoorlijk sensationele ride is, zijn het beperkte comfort en de ultrakorte ritduur grote contra’s. Aangezien ik hier vandaag met first-timer Phaedra ben, wilde ik mezelf echter gerust opofferen om het nog een kans te geven. Helaas ging Insane rond het middaguur in storing en zou het probleem nog meerdere dagen aanhouden. Geen ritje Insane dus, maar of ik dat echt jammer vond…?

DSC05220DSC05215

Als Insane wegvalt uit het aanbod, bezoeken we met plezier de andere – en betere – achtbanen van Gröna Lund graag opnieuw. Twister, Jetline, Vilda Musen en Kvasten verdienen immers allemaal één of meerdere bisnummertjes, waardoor onze dag aardig gevuld raakt. Zelfs Pop-Expressen en die ijzersterke Ikaros doe ik met plezier nogmaals. Ik weet niet wat het is, maar Gröna Lund geeft me telkens weer kriebels in de buik. Dit stadspretpark is lachwekkend klein als je ’t over de oppervlakte hebt, maar wel groots wanneer het over beleving gaat. Het is een kraaknette plek, de locatie is fantastisch, het personeel is (geheel naar Scandinavische gewoonte) erg lief en de horeca scoort prima. We aten vanmiddag bijvoorbeeld een heerlijke pizza op een terrasje aan het water en ons diner vond plaats in de oergezellige Biergarten naast Insane. Elk aspect van Gröna Lund werd met zoveel liefde geperfectioneerd dat je hier als bezoeker een regelrechte topervaring voorgeschoteld krijgt. Akkoord: je betaalt er aanzienlijk wat Zweedse kronen voor, maar toch is het totaalplaatje hier superieur ten opzichte van de meeste andere Europese parken. Bovendien bouwt Gröna Lund letterlijk de ene topattractie naast, over en onder de andere, dus je bent hier aan het goeie adres voor een volmaakt dagje pretparkfun. Wanneer men binnenkort een nieuwe B&M begint te bouwen, belooft het totaalplaatje trouwens nog briljanter te worden.

DSC05122DSC05264DSC05267DSC05287DSC05290

Het eerste pretparkbezoek van ons weekje Zweden zit er rond elf uur ’s avonds helaas op. Wanneer we opnieuw met de ferry naar ons hotel varen, zijn we vergezeld door tientallen uitgelaten medebezoekers. Ze wijzen nog een laatste keertje naar de sexy curves van Jetline, ze delen hun ervaringen over dat bloedstollende ritje op Ikaros en ze openen die reusachtige Twix-verpakking die ze vandaag aan het loterijkraam wonnen. Ik ben dus duidelijk niet de enige die verliefd is op Gröna Lund. Gelukkig wordt het afscheid wat minder wrang dankzij de mooie vooruitzichten voor de komende dagen. Later deze week reizen we bijvoorbeeld naar de andere kant van Zweden, om daar het legendarische Liseberg en Helix te herontdekken. Eerst staat er echter nog een dagtripje naar de dierentuin op onze planning. Met het charmante gezelschap van Hjälmar en Niek gaan we morgen namelijk beestjes kijken. En het mooiste beestje van Kolmårdens Djurpark, dat is deze schoonheid…

DSC05389

Wordt vervolgd

2 reacties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: