Efteling

Efteling

Kaatsheuvel, Nederland

Waardering: 4.5 uit 5.

“Veel meer dan zomaar een sprookjespark”

Vraag aan tien willekeurige Vlamingen wat ze associëren met het woord pretpark en je krijgt misschien tien verschillende antwoorden. De ene heeft het over Bobbejaanland, een andere denkt aan Walibi en nog iemand anders zegt Plopsaland. Vraag aan tien willekeurige Nederlanders waar ze aan denken bij het woord achtbaan en de antwoorden zullen waarschijnlijk even uiteenlopend zijn. Iemand zal herinnerd worden aan het ritje op Python, een ander denkt aan Taron en een derde persoon moet er niks van hebben. Eén simpel woord kan tientallen verschillende gedachtes oproepen. Toch is dat niet altijd het geval. Vraag diezelfde Vlamingen en Nederlanders bijvoorbeeld naar hun top-of-mind bij het woord Sprookjesbos. Er zullen maar weinigen het linken aan Sprookjesbos Valkenburg of aan het Märchenwald in Europa-Park. Neen, wanneer de term Sprookjesbos valt, dan gaat het over de Efteling. Weinig discussie mogelijk.

Dat is dus status. Prestige, mag je het zelfs noemen. Efteling bouwt al meer dan 65 jaar aan de weg en het heeft intussen een nagenoeg onbreekbare reputatie. Wanneer je in de Lage Landen naar een familiepark wil gaan, hoort dit de eerste keuze te zijn. Dat geldt ook voor mij, want ik kom hier graag. Dankzij mijn abonnement van Europa-Park kom ik sowieso een keer per jaar gratis naar binnen, terwijl ook de voordelige AH-kaartjes een geldig excuus vormen om hierheen te reizen. Als ik een doordeweekse vrije dag heb, de weersvoorspellingen mooi zijn en er weinig schoolvakanties plaatsvinden, is dat de meest ideale combinatie. Kaatsheuvel, we komen eraan.

We starten onze dag bij de attracties waar wachttijden doorgaans pijlsnel omhoog klimmen. Nummer één in dat rijtje is De Vliegende Hollander. Deze waterachtbaan draait ondertussen alweer twaalf jaar probleemloos, soepel, roemrijk en elegant z’n rondjes. Tja… die Vliegende Hollander. Wat moet ik erover zeggen? Dat het Efteling-management zich serieus aan dit project mispakt heeft? Ongetwijfeld. Dat het ding al een wansmakelijke smak geld opgeslorpt heeft? Jups. Dat het een populaire attractie is en blijft? Ja, ook dat is waar… en terecht, als je het mij vraagt. Het exterieur is schitterend, de muziek is leuk, de wachtruimte behoort tot de mooiste van Europa en bovendien is de opbouw van de rit prima. Natuurlijk besef ik dat het vaargevoel niet optimaal is en de lifthill blijft (op alle vlakken) een gemiste kans, maar ik ben overwegend positief als het over De Vliegende Hollander gaat. En als ik later vanmiddag het wachttijdtellertje bestudeer, lijkt het grote publiek me daarin te volgen.

Een ander topattractie die vaak lange wachtrijen heeft, is Joris en de Draak. Eigenlijk is dat een beetje gek, want het ding heeft een theoretische capaciteit van maar liefst 1.700 bezoekers per uur. Toch wordt die zelden of nooit bereikt. Ik geef toe dat het tegenwoordig opmerkelijk vlotter gaat dan vijf jaar geleden, maar de doorsnee bezoeker heeft blijkbaar nog steeds moeite met zo’n banale klikgordel. Dat is jammer, net omdat al de rest wel goed is. Joris en de Draak blijft immers een eersteklas rollercoaster met een enorm hoog fungehalte. Beide banen zijn perfect gesynchroniseerd en de thematische omkadering is summier, doch toereikend.

Er is een tijd geweest waarin de Efteling me niet of nauwelijks interesseerde. Niet omdat ik toen nog niet met attractieparken bezig was, wel omdat dit sprookjespark stil leek te staan. Efteling verbloemde het met een duur woord als consolidatie, maar ’t was een feit dat pretparkliefhebbers weinig spectaculair nieuws te zien kregen in Kaatsheuvel. Die tijd, die niet eens zo ver in het verleden ligt, werd inmiddels gelukkig omgeruild voor een veel hoger investeringstempo. Men presenteert regelmatig nieuwe attracties, terwijl er ook miljoenen gespendeerd worden aan het oppoetsen van oude parels. Het meest frappante voorbeeld hiervan is zonder twijfel Python.

Deze Vekoma dateert uit 1981 en het is bijgevolg een ouwe knar. Jammer voor de nostalgici, maar zo’n machines geraken ooit eens op. Het merendeel van de parken beantwoordt dat met de staalschaar, waarna er vaak een veel modernere en coolere achtbaan verrijst. Maar Efteling doet de dingen graag anders. Na de afbraak van Python bouwde men namelijk… diezelfde Python opnieuw. De kleurcombinatie bleef gelijk en wijzigingen aan de lay-out zijn nauwelijks met het blote oog waarneembaar. Ook de wachtruimte en het station zien er vandaag even identiteitsloos uit als twee jaar geleden. Waarom men hier 4,5 miljoen euro aan spendeerde? Het is me een raadsel. Ik weet het wel: Python rijdt beter dan ooit tevoren en het is opnieuw een rollercoaster waar je met een glimlach in stapt. Maar als er dan toch gebouwd wordt… dan wil je toch een knallender resultaat dan dit? Jammer dat nostalgische gevoelens de bovenhand kregen, want hier had vandaag een stalen gigant van Mack, Intamin of B&M moeten staan.

We zijn momenteel in het Ruigrijk, the place to be voor Eftelingse thrill rides. Een gigantische Franstalige schoolgroep weet dat blijkbaar ook, want ze overspoelen stilaan deze zone van het park. Merci et à bientôt, denk ik dan. Aan dit lawaai en deze drukte heb ik echt geen behoefte. We stellen ons bezoek aan een beruchte Rijksmijn dus nog even uit en wandelen richting Reizenrijk. Net zoals dat in Ruigrijk het geval was, is de thematische samenhang daar beperkt. We maken er wat luchtfoto’s vanuit de Aziatische Pagode en vinden wat verder een plein vol politiek incorrecte attracties. Of althans, dat is wat sommige media ons willen laten geloven. Ik heb zelf helemaal geen probleem met de clichébeelden of de figuurtjes van Monsieur Cannibale en Carnaval Festival. Integendeel: ik kan de muziek vrolijk mee neuriën en Carnaval Festival is zelfs zo’n typische attractie die ik nooit over wil slaan. Het heeft iets vrolijks en iets typisch Efteling. Ik durf het zelfs voorzichtig te bestempelen als een klassieker. Is dat een schande?

De Efteling is een soort reservaat voor (fabel)dieren. Een draak, een duo krokodillen, nog een draak, een wolf, ijsberen en draak nummer drie… het zijn slechts enkele voorbeelden van bekende parkbewoners. Het dier dat visueel het hardst opvalt, is echter de adelaar van Vogel Rok. Met een spanwijdte van ruim twintig meter mag dat vogeltje gezien worden. Maar geldt dat ook voor hetgeen er achter die reusachtige gevel ligt? Het valt te betwijfelen. Vogel Rok heeft het probleem dat ie al verscheidene renovaties onderging, maar nooit eentje met een overkoepelende visie. Daardoor moeten bezoekers zich vandaag door een krappe wachtruimte wringen en genoegen nemen met een kille stationshal, beiden totaal verschillend qua stijl. De decoratie tijdens de rit werd recent nog aangepakt, maar ook daar zijn geen wonderen verricht. Jammer dat hier zo veel kansen onbenut blijven, want de coaster op zich vind ik heerlijk. Vogel Rok is soepel, relatief intens en lijkt veel sneller dan ie daadwerkelijk is. Prima tussendoortje dankzij de (bijna) immer korte wachttijd, maar that’s it. Een doorsnee kolibrie is indrukwekkender dan deze vogel.

Een groot deel van de huidige Eftelingbezoekers heeft waarschijnlijk niets met sprookjes. Dat hoeft ook niet. Het attractiesegment werd tijdens de afgelopen decennia zo groot dat de term sprookjespark niet langer de lading dekt. Toch blijft de ziel van de Efteling het best bewaard in het Sprookjesbos en het daarrond opgebouwde Marerijk. We wandelen hier langs het schilderachtige Anton Pieckplein, waar de ene antieke draaimolen naast de andere staat. Zulk draaiplezier is niet m’n meug en ook de nabijgelegen Monorail door het Lavendorp is geen must, al ligt dat vooral aan de traag vorderende rij.

Laat ons dus meteen doorschuiven naar Villa Volta, de ride waar klein Glenneke nooit genoeg van kreeg. Rechtstreeks van de uitgang terug naar de ingang hollen, dat was blijkbaar gebruikelijk toen ik acht jaar was. Achteraf bekeken klinkt dat vreemd, want je moet toch telkens weer door de zure appel van die langdradige voorshows bijten. Dat is voor een volwassene behoorlijk lastig, laat staan voor een achtjarig kind. Daarom nogmaals een oproep van mijn kant: zorg voor een samensmelting van die twee preshows, want de huidige samenstelling is gewoonweg niet evenwichtig. De hoofdshow, daarentegen, blijft een knaller van formaat. Ik besef dat mad houses hun houdbaarheidsdatum bereikt hebben, maar dit specifieke exemplaar geeft nog steeds een ervaring om U tegen te zeggen. Van het grootse interieur en de desoriënterende bewegingen tot aan de magistrale soundtrack… het plaatje klopt.

Naast Hugo’s vervloekte huis staan er twee poorten. De ene leidt naar een oogstrelend mooi theater (misschien wel het mooiste dat de pretparkwereld ooit gezien heeft?), de andere naar een saaie zigzag-wachtruimte. De intuïtie zegt dat die eerste keuze de beste is, maar schijnt bedriegt. Die showtribune is namelijk onderdeel van Raveleijn, de grootste anticlimax die Efteling me ooit bezorgd heeft. Het is dus geen probleem dat Raveleijn tijdens het voorjaar gesloten blijft en we wandelen naar het aanpalende portaal van Droomvlucht. Deze dark ride werd al beschreven als het mooiste dat de Efteling ooit overkomen is. En hoewel ik zelf niet zo’n enorme interesse heb in deze trollen- en elfenwereld, begrijp ik best waar die commentaar vandaan komt. Droomvlucht is namelijk uniek in meerdere opzichten. Het thema is bijzonder, de scènes worden vanuit een vernieuwend perspectief bekeken en ook het ritsysteem voelt anders dan anders. De nogal saaie wachtrij en het sfeerloze station staan helaas in schril contrast met de uiteindelijke belevenis. Daardoor is Droomvlucht niet meteen een spetterend totaalpakket, maar goed… de dark ride op zich mag er zijn. Niet mijn favoriete Efteling-ride, maar de populariteit is verklaarbaar.

Ik ben hier vandaag met Jeroen, die al sinds zijn kindertijd niet meer in de Efteling is geweest. Uit de weinige dingen die hij nog voor de geest kan halen, filter ik een meneer met een lange nek en iets met dansende elfjes op het water. Om hem twee keer een flashback te bezorgen, moeten we dus naar het Sprookjesbos. Daar kom ik heus niet meer tijdens elk Efteling-bezoek, maar het blijft een ideale manier om ’s middags wat rust te vinden. Mijn favoriete adresjes zijn de Trollenkoning z’n trilsteen (helaas kapot) en de schitterende uitbeelding van Het Meisje Met De Zwavelstokjes. En als we het over die twee herinneringen van Jeroen hebben, klinken zijn actuele ervaringen als volgt: a) ik dacht dat Langnek groter was. b) Die heks zou Fabiola zelf kunnen zijn.

Wanneer we het Marerijk verlaten, komen we uit op het plein dat ooit Efteling Brink genoemd werd. Het park had een voorbeeld genomen aan de klassieke Disney-themaparken, waar een centrale rotonde de bezoekersstroom bevordert. Helaas was de Efteling vergeten dat zo’n plein een eyecatcher nodig heeft. De Brink bleef immers jarenlang een kale, levenloze plek. Gelukkig kwam daar recent verandering in dankzij de inhuldiging van het Fantasierijk. De Brink – die nu weliswaar niet meer zo genoemd wordt – kreeg horeca en de visuele blikvanger die het nodig had. Die blikvanger is Symbolica.

Symbolica werd geopend ter ere van de Efteling z’n 65-jarige bestaan. Met een kostprijs van 35 miljoen euro was dit de duurste attractie die het park ooit had gepresenteerd. Als we Disney even buiten beschouwing laten, zijn er slechts weinig parken die zo veel geld in één ride willen stoppen. Laat staan in een klassieke dark ride, een attractietype dat tegenwoordig vaak geplaagd wordt door terugvallende populariteit. De verwachtingen voor Symbolica lagen dus hoog. Toen ik in 2017 mijn eerste rit maakte, werden die verwachtingen alvast ingelost. Ik was toen stevig onder de indruk, maar is dat vandaag nog altijd zo? Laat me daar gematigd positief op antwoorden. Het exterieur is mooi (alleen jammer dat het laatste deel van de wachtrij niet overdekt is) en tijdens de voorshow tovert Efteling een sterk special-effect tevoorschijn. De rit zelf heeft hoogtes en laagtes. Die hoogtes bestaan uit grootse scènes zoals het Observatorium, het speels aangepakte Fantasie Depot en de ijzersterke passage door een plantenkas. De laagtes worden dan weer voornamelijk gedirigeerd door een ingebouwde touch screen met interactieve functies. Het zorgt voor ongemakkelijke momenten waarop alle vaart en storytelling genadeloos weggesneden worden. Een schitterende scène als Botanicum zou echt niet misstaan in Mystic Manor – de attractie waar Efteling duidelijk inspiratie uit putte – maar die geforceerde interactiviteit brengt het puntentotaal weer naar beneden. Dus tja… hoogtes en laagtes. Spijtig.

Mag ik Pandadroom en Spookslot subtiel negeren? Het zijn namelijk attracties waar een huidige Efteling-bezoeker weinig tot niks aan heeft. Het restaurant van Pandadroom gebruik ik (toepasselijk) uitsluitend voor een dringend toiletbezoek. En het Spookslot heeft weliswaar een schare nostalgische fans, maar geef toe: een spookhuis kan nauwelijks passiever aanvoelen dan dit. Ik passeer er eigenlijk alleen om van de Pardoes Promenade naar het Anderrijk te wandelen… zoals nu dus.

Als er ooit prijzen uitgereikt worden voor het meest zinloze themagebied, is dit mijn nominatie. Europa-Park en Heide-Park deden met hun Luxemburger Platz en Land der Vergessenen goede pogingen, maar Anderrijk slaat werkelijk alles. Natuurlijk is het niet eenvoudig om een verhaal te verzinnen waar Inca’s, oosterse harems, bedreigde diersoorten en Anton aus Tirol een rol in spelen, maar het blijft een lachwekkende naam. Toch behoren twee van de aanwezige attracties tot de publieksfavorieten en één daarvan krijgt tegenwoordig zelfs opvallend veel aandacht: de Bob.

Die aandacht heeft ongetwijfeld te maken met z’n nakende sluiting, want in september 2019 is het definitief over en uit. Jammer is dat niet. Deze bobsleebaan was qua decoratie nooit echt Efteling-waardig. En omdat het de voorbije jaren ook op technisch vlak een zorgenkindje was, lijkt dit me een logische beslissing. De Bob werd met wat palliatieve zorgen klaar gemaakt voor z’n laatste maanden, zodat iedereen de kans krijgt om nog een afscheidsrondje te maken. Het zal weliswaar wennen worden om de Efteling niet langer te associëren met een ritje op de bobslee, maar ik zal hier geen seconde om treuren. Vandaag merk ik immers nog maar eens wat voor een lompe, brute ervaring het eigenlijk is. De vervangende familieachtbaan Max & Moritz wordt wellicht wat minder spectaculair, maar gaat hopelijk verder op het vlak van thema. Wordt in 2020 vervolgd.

De zon schijnt vandaag heerlijk en de temperatuur is meer dan aangenaam. Op zulke momenten doet Piraña natuurlijk goede zaken. Ook wij sluiten in de rij van deze rafting aan, al is dat toch met enige vrees. Ik vind rapid rivers tof en ik ben heus niet bang van een spatje water, maar met doorweekte schoenen door een pretpark soppen… neen bedankt. Helaas bestaat dat risico wel wanneer je zo’n onvoorspelbare waterattractie bezoekt. En als je weet dat mijn bijnaam ooit Tsunami Glenneke was, besef je dat ik zelden aan de goede kant van de boot zit. Vandaag valt dat gelukkig mee. De twee stevige Hollandse dames waar we onze raft mee delen, vangen de meeste golven op. Op die manier is het genieten van Piraña, die met z’n wondermooie setting en de lange vaargeul bij ’s werelds meest perfecte rapid rivers hoort. Ja echt, deze 35 jaar oude attractie speelt zowat elke soortgenoot naar huis.

Bijna even oud en minstens even briljant is Fata Morgana, de dark ride die wat verderop ligt. Alleen al de locatie van het paleis, aan de oevers van de Vonderplas, is schitterend. Wat mij betreft vormen enkel de overdekte meandering en het saai vormgegeven station een doorn in het oog, want verder is Fata Morgana een staaltje eye-candy. De rit bestaat namelijk uit een aantal scènes die allen de perfectie benaderen. Soms zijn die scènes volgestouwd met weelderige decoratie, andere passages putten dan weer power uit hun no-nonsense aanpak. Het is dansen op een slappe koord om daar een juist evenwicht in te vinden, maar Efteling is er op een unieke wijze in geslaagd. Ik wil nogmaals benadrukken dat het ding inmiddels al sinds 1986 mee draait, waardoor je het gerust een hoogbejaarde mag noemen. Andere dark rides uit die tijd zijn Silbermine (RIP) in Phantasialand, de originele Piraten in Batavia (RIP) van Europa-Park en El Paso Special in Bobbejaanland. Maak gerust de vergelijking om te beseffen dat Efteling een mirakel verrichte tijdens de jaren tachtig.

De Efteling werd geruime tijd beschouwd als een plek waar achtbaanliefhebbers niks te zoeken hadden. En hoewel dat cliché nog steeds heerst in een bepaalde community, valt er eigenlijk niets te klagen over het Eftelingse coasteraanbod. Voor de komende jaren zijn er maar liefst drie nieuwe credits aangekondigd en bovendien blijft dit het eerste Beneluxpark dat ons een B&M schonk. Die heuglijke dag ligt al bijna vier jaar achter ons, al blijft het resultaat natuurlijk in al z’n glorie zicht- en ehm… rijdbaar. Baron 1898 wordt door Nederlanders liefkozend de B’ron genoemd en hij heeft een mooie status opgebouwd. Het ding ziet er dan ook adembenemend uit. De iconische schachttoren is visueel zo knap dat ik er een hele dag dromerig naar zou kunnen staren. Ook qua rit stelt de B’ron niet teleur: ik deed al beduidend grotere soortgenoten in Azië en Amerika, maar ik ervoer de vrije val niet noodzakelijk intenser dan in Kaatsheuvel. Mijn verdict over Baron 1898 is dus simpel: knap werk, Efteling! Als jullie nog even een pijnstraf invoeren voor verwarde bezoekers die onterecht in de single rider-rij aansluiten, is het helemaal compleet.

We zien extra achtbaanrondjes en een pannenkoek op een zonovergoten terras helemaal zitten, al blijkt het sluitingsuur na deze activiteiten opeens verbazend dichtbij. Alles is beter dan de absurde openingstijden die Alton Towers tijdens m’n laatste bezoek hanteerde, maar ook deze 11 tot 18 uur voelt ietwat beperkt voor een Europees toppark. Gelukkig bleven de wachttijden uiteindelijk binnen de perken en heeft Efteling weerom een topdag afgeleverd. Het blijft me telkens verbazen hoe hard men hier aan de toekomst werkt. Het park maakt niet alleen voortdurend plannen voor nieuwe attracties en sprookjes, maar men investeert ook bergen geld in het bestaande aanbod. Hoewel ik de vernieuwing van Python hierboven nog subtiel afgekraakt heb, is dit wel een duidelijk teken dat het management liefde voor zijn eigen product koestert. Je ziet dat bij Fata Morgana, bij Python, in het Sprookjesbos en ook bij nieuwkomer Symbolica, waar sinds de openingsdag een hoop finetuning heeft plaatsgevonden.

Het personeel is poeslief, qua capaciteit scoren de attracties meer dan behoorlijk en de thematisering is vaak prachtig. Zijn er dan geen negatieve kantjes? Jawel, die zijn er absoluut. Vooral de horeca blijft zo’n pijnpunt. Begrijp me niet verkeerd: het park heeft tijdens de afgelopen jaren mooie prestaties geleverd om dit segment te plussen, maar bij de wereldtop hoort men zeker niet. Daarvoor is het aanbod wat te eenzijdig en de kwaliteit ietwat te standaard. Een ander minpunt is het entertainment, dat een beetje mager is. Kunnen we niks beters doen met Raveleijn? En is dat Efteling Theater overdag niet bruikbaar? Voor de rest is het allemaal nogal kleinschalig en Aquanura komt enkel in ’t donker volledig tot zijn recht. Op doordeweekse lente- en zomerdagen is de waarde van die fonteinshow daarom eerder beperkt.

Ach, ik kan wel zeuren over kleinigheidjes. Maar als het er op aan komt, moet ik concluderen dat Efteling een fantastische plek is. Dit is zo’n beetje de Heinz van de ketchup, de Dr Oetker van de diepvriespizza’s en de Pink Lady onder de appels. Kortom: het is een van de allerbesten in z’n soort. Tot snel maar weer?

Efteling

Fotogalerij 2007, 2010, 2013, 2015, 2017, 2019 & 2020

TERUG IN DE TIJD

FANTASIERIJK

ANDERRIJK

RUIGRIJK

REIZENRIJK

MARERIJK

SPROOKJESBOS

Bedenkingen? Vragen? Commentaar? Laat gerust een berichtje achter via het invulveld onderaan deze pagina.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: